Қазақстандық ғалымдар ақылды суару технологиясын әзірледі
Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының мамандары егіншілікте суарудың жаңа тәсілін ұсынды. Бұл институт «ҰАҒБО» КеАҚ құрамына кіреді. Ғалымдар белгіленген кесте бойынша дәстүрлі суарудың орнына суды нақты дақылдың қажеттілігі мен оның өсу кезеңіне қарай беретін икемді басқару технологиясын әзірледі.
5 Окт 11:30
Редакция Agrokz.com
38
2 мин чтения
Жаңа жүйе әртүрлі ауыл шаруашылығы дақылдарына арналған сараланған суару режимдерін және суаруды автоматты түрде басқаратын цифрлық жүйені біріктіреді. Технология дақылдың түрін, даму кезеңін, топырақтың ылғалдану тереңдігін және қажетті су көлемін ескере отырып, суару режимін анықтауға мүмкіндік береді. Бұл параметрлердің барлығы цифрлық жүйеге енгізілген.
Технологиялық кешенге топырақ пен қоршаған ортаның жағдайын бақылайтын датчиктер, цифрлық метеостанция, су шығынын өлшейтін құрылғылар, қысым реттегіштер және арнайы бағдарламалық қамтамасыз ету кіреді. Соның арқасында суару жүйесін және тыңайтқыш беруді уақыт немесе көлем бойынша қашықтан басқаруға, сондай-ақ жекелеген суару учаскелерін нақты бақылауға болады.
Сонымен қатар жаңа суару жүйесі жаңартылатын энергия көздері арқылы жұмыс істей алады. Бұл оны электр энергиясымен автономды қамтамасыз ету қажет болатын нысандарда пайдалануға мүмкіндік береді.
Технологияның тиімділігі далалық сынақтар барысында да дәлелденген.
Мысалы, «Нұржан» шаруа қожалығының тәжірибелік-өндірістік учаскесінде қант қызылшасын өсіру кезінде суару нормасы есептік 4850 м³/га орнына 3278 м³/га болған. Нәтижесінде әр гектардан 1572 м³ су немесе 32% үнемделіп, өнімділік 1190 ц/га деңгейіне жеткен.
Соя өсіру кезінде суару нормасы есептік 3000 м³/га орнына 2620 м³/га болған. Су үнемі 380 м³/га немесе шамамен 13%-ды құрап, өнімділік 46,8 ц/га болған.
Дәндік жүгері үшін топырақ ылғалдылығы мен өсімдіктің даму кезеңіне байланысты жеке суару режимдері әзірленген. 4500 м³/га суару нормасы кезінде «Тәуелсіздік 20 СВ» гибридінің өнімділігі кейбір нұсқаларда 160,2 ц/га-ға дейін жеткен.
Зерттеулер күріш алқаптарында да жүргізілді. Тамшылатып суарудың кейбір нұсқаларында өнімділік 46,1 ц/га болған.
Әзірленген технология суармалы егіншілікпен айналысатын ауыл шаруашылығы кәсіпорындарына, фермерлік шаруашылықтарға, ғылыми және оқу-тәжірибелік ұйымдарға арналған. Бұл жүйе белгіленген суару нормасынан бас тартып, суды дақылдың нақты қажеттілігіне қарай басқаруға мүмкіндік береді. Соның арқасында су ресурстарын үнемдеп, ауыл шаруашылығы дақылдарының жоғары өнімділігін сақтауға болады.
Қазіргі уақытта әртүрлі суару тәсілдері мен ауыл шаруашылығы дақылдарының су тұтыну коэффициенттерін салыстырмалы бағалау жұмыстары жалғасып жатыр. Зерттеулер Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің 2024–2026 жылдарға арналған ғылыми-техникалық бағдарламасы аясында жүргізілуде.
Войти
